Γράφω, άρα… υπάρχω!

Ο γραπτός λόγος, από την εποχή των σπηλαίων ως τη γραμμική Β, από το φτερό της χήνας ως την πένα κι από τη γραφομηχανή μέχρι τις οθόνες αφής, αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο έκφρασης της ανθρώπινης προσωπικότητας. Μπορούν όμως όλοι οι άνθρωποι να «γράψουν» δημιουργικά; Να αποτυπώσουν με σαφήνεια τη σκέψη τους, να δομήσουν κατάλληλα ένα κείμενο ώστε αυτό να έχει αρτιότητα, να επαναδιατυπώσουν κάποιες εκφράσεις που να μην αποδίδουν πλήρως τα νοήματα, να συμπυκνώσουν το λόγο προκειμένου να είναι μεστός και σύγχρονος, να αποφύγουν λάθη και περιττές επαναλήψεις;

Η δημιουργική ομάδα που συμμετείχε στο τρίωρο σεμινάριο με την θεματική αυτή, κατέδειξε πως μπορεί! Οι συμμετέχοντες πήραν μια μικρή καθημερινή απλή ιστορία σε πέντε φάσεις και με χιούμορ, ευρηματικότητα, συνεργασία, διάλογο, έμπνευση, σαφήνεια, κατάφεραν να την αποτυπώσουν και να την συνδέσουν ως μια ολότητα.

Η βιωματική διαδικασία, με πνεύμα σύμπνοιας και ομαδικότητας, αποτύπωσε μια αλήθεια όπως αυτή περιγράφεται στους στίχους της Κικής Δημουλά:

«Ό,τι λες στην πένα το γράφει.

Σκέπτεσαι θυμάσαι νομίζεις αγαπάς υπαγορεύεις.

…

Με αφοσίωση σε ακούνε οι λέξεις

Σε αντιγράφουν και η πένα διψασμένη

ρουφάει όσο μελάνι αφήνουν πίσω τους

-σαν τις σουπιές- τα συνταρακτικά

θολώνει η σύλληψή τους…»

Την Τετάρτη 13 Νοεμβρίου ακολουθεί το τρίωρο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που εντάσσεται στα πλαίσια του βιωματικού εργαστηρίου «Ανέλιξη» και έχει ως θέμα «ΤΑ 6 ΚΑΠΕΛΑ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ». Επικεντρώνεται στην ορθή λήψη αποφάσεων και την  επίλυση προβλημάτων. Εισηγητής ο σύμβουλος προσωπικής ανάπτυξης κ. Παναγιώτης Αθανασόπουλος

Δημιουργική γραφή: Scripta manent

Τι είναι αλήθεια η «γραφή» και ποια είναι τα στοιχεία που την καθιστούν «δημιουργική»; Πόσο ένα φυσικό χάρισμα μπορεί να εξελιχτεί σε κάτι ουσιαστικότερο; Η έμπνευση από μόνη της είναι ικανή να δημιουργήσει ένα γραπτό κείμενο που να ελκύει το μέσο αναγνώστη ή χρειάζεται εξάσκηση και κανόνες; Αν «δημιουργική» είναι η γραφή που δεν έχει χρηστικό σκοπό, σε τι διαφέρει ή και πως σχετίζεται με τη λογοτεχνική γραφή; Γιατί συχνά μετανιώνουμε περισσότερο για εκείνα που γράψαμε και λιγότερο για αυτά που είπαμε; Ποια προσωπικότητα δήλωνε κλείνοντας μια μακροσκελή επιστολή: «σου γράφω πολλά γιατί… ΔΕΝ έχω χρόνο;»

Σε αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα, θα επιχειρήσει με χιούμορ, σαφήνεια και αμεσότητα να απαντήσει η δημοσιογράφος και συγγραφέας Μαργαρίτα Ικαρίου*, εισηγήτρια του σεμιναρίου «Δημιουργική γραφή», αυτή την Τετάρτη 6 Νοεμβρίου (18:00-21:00 μμ) στον συνεδριακό χώρο του Crystal Plex. Η θεματική εντάσσεται στον κύκλο συναντήσεων του βιωματικού εργαστηρίου προσωπικής βελτίωσης «Ανέλιξη».

Στόχος του σεμιναρίου είναι να καταδείξει πως η έκφραση μέσω του γραπτού λόγου είναι μια ανατροφοδοτική για τον άνθρωπο διαδικασία, μια καταγραφή των συναισθημάτων, των βιωμάτων, της φαντασίας, του ταλέντου, της καλλιέργειας, της έμπνευσης όπως προκύπτει μέσα από την ίδια τη ζωή. Είναι ένας μηχανισμός φυσικός, σαν την αναπνοή των λουλουδιών, τη λάμψη των άστρων, τη ροή των ποταμών. Από την εποχή των σπηλαίων, ως την περίοδο που το φτερό της χήνας βουτούσε στο μελάνι της σουπιάς κι από εκεί στη γραφομηχανή, στο πληκτρολόγιο ως τα σύγχρονα i-pad, η φράση των Λατίνων απεικονίζει την αλήθεια: «scripta manent» (τα γραπτά μένουν…)

Σε αυτή τη συνάντηση, θα μοιραστούμε μικρά μυστικά για το πώς μπορούμε –μέσω του γραπτού λόγου- να εκφραζόμαστε καλύτερα, να επικοινωνούμε πληρέστερα!

Για σας που μας το ζητήσατε, παρέχεται η δυνατότητα και μεμονωμένης παρακολούθησης των σεμιναρίων με κόστος 10 ευρώ/κατ’ άτομο ανά συνάντηση αλλά και του συνόλου των υπολοίπων σεμιναρίων, επτά (7) τον αριθμό. Στη λήξη του προγράμματος, στις 18 Δεκεμβρίου θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης.

Πληροφορίες και κράτηση συμμετοχής στο Κέντρο Μάθησης και Πολιτισμού Αιγαίου, τηλ. 22730.28852 και 697.2230.624

*H Mαργαρίτα Ικαρίου είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Έχει βραβευτεί για το συγγραφικό της έργο από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών και έχει τιμηθεί για το ποιητικό της έργο με το βραβείο Ιπεκτσί. Άρθρα και κείμενά της δημοσιεύονται σε πανελλήνιας εμβέλειας εφημερίδες και περιοδικά. Έχει συγγράψει 2 βιβλία και συμμετείχε με διηγήματά της σε δύο εκδοθέντα ανθολόγια νεοελλήνων λογοτεχνών.

Είναι αριστούχος απόφοιτος της Σχολής Νομικών Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Σπουδών.

Θεατρικοί αυτοσχεδιασμοί μέσα από τον «καθρέφτη»

Μια ξεχωριστή θεατρική «παράσταση» με αυτοσχεδιασμούς, ανατρεπτικούς διαλόγους, χιούμορ, ομαδικό πνεύμα, ετερόκλητους ρόλους και αναζητήσεις της προσωπικότητας, βίωσαν οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο «θέατρο-καθρέφτης της καθημερινότητας» με εισηγητή τον κ. Γιάννη Μανδουραράκη.

Οδηγός σε αυτή την αναζήτηση, το ίδιο το Θέατρο-από τη γέννησή του ως σήμερα. Μετά από μία συνοπτική παρουσίαση της εξέλιξης του ανά τους αιώνες και των σημαντικότερων σταθμών στην ιστορία του, η στιγμή της βιωματικής αξιοποίησης, ήταν μια «παράσταση» που άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις.

Θεατρικά παιχνίδια όπως ο «καθρέφτης» και η «σκιά», ασκήσεις εμπιστοσύνης, αυτοπαρατήρησης και αλληλοπαρατήρησης, τα «όρια» στο ζωτικό χώρο των  άλλων, η εξοικείωση με τη γλώσσα του σώματος, η δόμηση και αποδόμηση των ρόλων της καθημερινότητας, η ελεύθερη έκφραση, οι πτυχές της προσωπικότητας, ήταν μερικά μόνο από τα πολλαπλά βιώματα που μοιράστηκε η ομάδα.

Η θεματική αυτή εντασσόταν στο βιωματικό εργαστήρι προσωπικής βελτίωσης «Ανέλιξη» που περιλαμβάνει επτά ακόμη ενδιαφέρουσες συναντήσεις, με ποικίλη θεματολογία. Την Τετάρτη 6 Νοεμβρίου 18:00-21:00 στο συνεδριακό χώρο του Crystal Plex  θα αναζητηθούν οι τρόποι έκφρασης μέσω δημιουργικής γραφής, οι μικρές λεπτομέρειες στο γραπτό λόγο που κάνουν γλαφυρό ένα κείμενο, η δομή και η τεχνική προκειμένου να επιτυγχάνεται η αρτιότητα στην λεκτική αποτύπωση. «Γράφω, άρα… υπάρχω» με έναν ιδιαίτερο, εύληπτο τρόπο, προσεγγίσιμο από όλους μας.

Για τους φίλους της διευρυμένης γνώσης, που μας το ζήτησαν, δίνεται η δυνατότητα παρακολούθησης και του συνόλου των επόμενων διαλέξεων (7) αλλά και μεμονωμένων -κατ’ επιλογήν- μετά από σχετική κράτηση συμμετοχής στο τηλ. 22730.28852-«Κέντρο Μάθησης και Πολιτισμού Αιγαίου».

Κόστος παρακολούθησης ανά σεμινάριο, 10 ευρώ κατ’ άτομο.

ΘΕΑΤΡΟ - ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

Μέσα από τον καθρέφτη, το είδωλό μας εμφανίζεται σαν κάτι πραγματικό. Μια εικόνα, όπως την βλέπουν οι άλλοι. Ένας ρόλος από τους πολλούς που υποδυόμαστε μέσα στις καθημερινές μας εναλλαγές και στα πλαίσια του οικογενειακού, φιλικού, κοινωνικού, εργασιακού, σχεσιακού μας περιβάλλοντος. Συχνά, αυτός ο καθρέφτης είναι παραμορφωτικός ή ο ρόλος δεν πολυταιριάζει με την προσωπικότητά μας. Κι άλλοτε η απεικόνιση εμφανίζεται θολή, ή η εικόνα ανεστραμμένη…

Το βιωματικό σεμινάριο «Το θέατρο, καθρέφτης της καθημερινότητάς μας», εντάσσεται στον κύκλο του εργαστηρίου προσωπικής βελτίωσης «Ανέλιξη». Με εισηγητή τον εκπαιδευτικό και μέλος της Θεατρικής Ομάδας Σάμου Γιάννη Μανδουραράκη*, θα μάθουμε πώς να δομούμε και να αποδομούμε τους ρόλους που -εξ ανάγκης- υποδυόμαστε καθημερινά. Θα αναζητήσουμε την ελεύθερη έκφρασή μας μέσω του θεατρικού παιχνιδιού, θα εξοικειωθούμε με τη γλώσσα του σώματος και ίσως να συμφιλιωθούμε με τις πολλαπλές πλευρές της προσωπικότητάς μας!

Οδηγός σε αυτή την αναζήτηση, το ίδιο το Θέατρο-από τη γέννησή του ως σήμερα. Θα ερευνήσουμε συνοπτικά πώς δημιουργήθηκε, πώς εξελίχθηκε και πώς, μέχρι σήμερα, «ανεβαίνει επί σκηνής». Το κυριότερο όμως είναι να βρούμε πως μπορούμε να το αξιοποιήσουμε βιωματικά, ενεργοποιώντας το χιούμορ, τη φαντασία, την παιγνιώδη διάθεσή μας, τα ταλέντα μας.

Αυτή την Τετάρτη, 30 Οκτωβρίου, στο συνεδριακό χώρο του Crystal Plex από τις 6-9 το βράδυ-το θέατρο γίνεται ο καθρέφτης της καθημερινότητάς μας.

Για πληροφορίες και συμμετοχή: Κέντρο Μάθησης και Πολιτισμού Αιγαίου, 22730.28852 & 6972230624 (ή μέσω email:info@bioenersis.gr)

*Ο Γιάννης Μανδουραράκης είναι αριστούχος απόφοιτος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Πατρών καθώς και του Παιδαγωγικού Τμήματος του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου. Επίσης, μεταπτυχιακός του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Δ/ντής του 3ου Δημοτικού Σχολείου Σάμου και μέλος της Θεατρικής Ομάδας Σάμου από το 1997, έχοντας δώσει παραστάσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Έχει τιμηθεί με 4 βραβεία (ανάμεσα σε αυτά και σκηνοθεσίας) καθώς και από την UNESCO για τη χορογραφία στην παράσταση της Εταιρίας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων, αφιέρωμα στον Βαμβακάρη. Πρόσφατα βραβεύτηκε από το Υπουργείο Παιδείας μέσα από το θεσμό «Αριστεία και Καινοτομία στην εκπαίδευση» για το χορόδραμα «το κοριτσάκι με τα σπίρτα».

ΦΩΝΗΤΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ: ΤΟ «ΟΠΛΟ» ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΑΣ

Βασικό στοιχείο της προσωπικότητάς μας είναι η φωνή. Χαρακτηριστική και ξεχωριστή, σαν το δακτυλικό μας αποτύπωμα. Μας προσδιορίζει, μα και μας απεικονίζει. Ένα «όπλο» στη φαρέτρα της επικοινωνίας και της επαφής μας με τον κοινωνικό ιστό. Ένα «μουσικό όργανο» που είναι κομμάτι του εαυτού μας, άρα χρειάζεται να το γνωρίζουμε καλά…

Αυτές είναι μερικές μόνο από τις έννοιες αλλά και τις διερμηνείες στο θέμα «φωνή και προσωπικότητα-ισχυρό όπλο για δυναμική παρουσία» που έδωσε η υψίφωνος και καλλιτεχνική διευθύντρια της Μουσικής Σχολής «Αρμονία» Ζαφειρώ Χατζηφωτίου σε όσους συμμετείχαν στη δεύτερη συνάντηση του εργαστηρίου προσωπικής βελτίωσης «Ανέλιξη».

Με λόγια απλά και κατανοητά, με ασκήσεις αναπνοής και σωστής άρθρωσης και εκφοράς του λόγου, με παραδείγματα αλλά και χιούμορ η εισηγήτρια κατόρθωσε να εμπνεύσει τα μέλη της ομάδας και να τα βοηθήσει να κατακτήσουν νέες συνήθειες, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την εξωστρέφεια και επικοινωνία του ατόμου με τους γύρω του.

Το «Κέντρο Μάθησης & Πολιτισμού Αιγαίου» εκφράζει θερμές ευχαριστίες στη σχολή χορού «Samos School of Dance» της Χριστίνας Τσαρδούλια για την υποστήριξή της στην υλοποίηση του σεμιναρίου αυτού.

Η τρίωρη αυτή συνάντηση κέντρισε για μια ακόμη φορά το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων. 

Την προσεχή Τετάρτη 30 Οκτωβρίου, ο εκπαιδευτικός και μέλος της Θεατρικής Ομάδας Σάμου Γιάννης Μανδουραράκης θα παρουσιάσει «Το θέατρο, καθρέφτης της καθημερινότητάς μας».

ΦΩΝΗ & ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ

Την Τετάρτη 23 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί η 2η συνάντηση στο Εργαστήρι Προσωπικής Βελτίωσης "ΑΝΕΛΙΞΗ" με θέμα: ΦΩΝΗ & ΠΡΟΣΩΠΙΚΌΤΗΤΑ. Πρόκειται για ένα μοναδικό σεμινάριο που ξεδιπλώνει τη γνωριμία με το φωνητικό μας σύστημα και πως αυτό μπορεί να παράγει ποιοτικό ήχο και δυναμική ομιλία.

Απευθύνεται σε ανθρώπους που "δουλεύουν" με το λόγο: σε Μ.Μ.Ε., εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς λειτουργούς, ιεροψάλτες, τραγουδιστές, γυμναστές, διευθυντικά στελέχη, πολιτικούς, δικηγόρους, πωλητές, αλλά και κάθε άτομο που επιθυμεί ανανέωση και  επαφή με την αποτελεσματική χρήση της φωνής.

Σκοπός του σεμιναρίου είναι να βοηθήσει τους συμμετέχοντες να γνωρίσουν τεχνικές ανάπτυξης της «φωνητικής προσωπικότητας» - του φακέλλου που αποκαλύπτει στοιχεία της ψυχής, της πνευματικής κατάστασης, του χαρακτήρα, ώστε να ενισχυθεί ο τρόπος παρουσίασης του εαυτού τους και η αποδοτική επικοινωνία στις προσωπικές, κοινωνικές και επαγγελματικές απαιτήσεις.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

1. Η Φωνή ως εργαλείο ζωτικής σημασίας – Χαρακτηριστικά – Καθρέπτης στην προσωπικότητα.
2. Περιγραφή και λειτουργία του ανθρώπινου φωνητικού συστήματος.
3. Βασικοί παράγοντες – προϋποθέσεις για την ανάπτυξη αποτελεσματικής φωνής στον άνθρωπο.

§  Σωστή στάση του σώματος

§  Αναπνοή (και στήριξη)

§  Χαλαροί – ελεύθεροι μύες

§  Διάθεση ευχαρίστησης – ζωντάνιας

§  Νοητική συγκέντρωση

    4. Τεχνικές ομιλίας για δυναμικό λόγο - Πρακτική εφαρμογή

§  Φωνητική προετοιμασία - Στόχευση του ήχου των λέξεων

§  Προσωδία (τραγούδισμα, εναλλαγές ύψους συχνοτήτων μέσα στο λόγο)

§  Εκφορά του λόγου - Παύσεις

§  Χρωματισμός – Δυναμικές εντάσεις - Τονισμοί

§  Μεταφορά και αποκάλυψη ψυχικής διάθεσης

§  Άρθρωση (φωνήεντα, σύμφωνα, σύμπλεγμα συμφώνων)

§  Προφορά λέξεων κατά την ελληνική ορθοφωνία

   5. Εκπαιδευμένη φωνή - Πρακτικά οφέλη στις προσωπικές, επαγγελματικές και κοινωνικές σχέσεις.

Εισηγήτρια:
Η Ζαφειρώ Χατζηφωτίου είναι Υψίφωνος, Καθηγήτρια Μονωδίας & Ανωτέρων Θεωρητικών της Μουσικής. Έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της με καθηγητές, καταξιωμένους διεθνείς καλλιτέχνες (Μ. Μουτσίου, Μ. Πολυχρόνου, Λ. Μανίκα, Λ. Κανάρη) και έχει παρακολουθήσει μαθήματα Masterclass. Συμπράττει με αξιόλογους Έλληνες και ξένους μουσικούς σε ρεπερτόριο αρχαίας ελληνικής, μεσαιωνικής, κλασικής, σύγχρονης 20^ου αι., έντεχνης και παραδοσιακής μουσικής.

Διδάσκει στη Μουσική Σχολή «ΑΡΜΟΝΙΑ», στην οποία από το 2010 ορίστηκε ως Καλλιτεχνική διευθύντρια με απόφαση Υπ. Πολιτισμού. 

Το Σεμινάριο οργανώνεται από το Κέντρο Μάθησης & Πολιτισμού Αιγαίου. Για Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής τηλεφωνήστε στο 22730-28852

«ΣΟΥΜΑ» ΣΤΗ ΣΑΜΟ ΔΕ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΑΘΡΟΙΣΜΑ»

Οικονομικοί αναλυτές και οικονομολόγοι, δεν θα μπορέσουν όσο κι αν ψάξουν να βρουν τη συσχέτιση της σαμιακής λέξης «σούμα» με τα σύγχρονα οικονομικά μεγέθη. Στην τοπική διάλεκτο είναι ένα έντονα μυρωδάτο και διαφανές ρακί, που βγαίνει από στέμφυλα κατά την πρώτη απόσταξη.

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή, στα περισσότερα χωριά της Σάμου -εκεί που από την εποχή της Ηγεμονίας υπήρχαν τα «καζαναριά» καθώς η απόσταξη και η εμπορία της «σούμας» γινόταν ελεύθερα- η πατροπαράδοτη διαδικασία συνεχίζεται και παίρνει ύφος λαϊκής γιορτής ή και πανηγυριού.

Το Σάββατο 19 Σεπτέμβρη 2013, στην ορεινή και πανέμορφη «Καστανιά», στη δυτική πλευρά της Σάμου, το καζαναριό της οικογένειας Χατζηδημητρίου είχε την… τιμητική του, καθώς εκεί διοργανώθηκε το 1ο Φεστιβάλ Σούμας Σάμου. Ο Νίκος Χατζηδημητρίου, ακολουθώντας τα βήματα του πατέρα και του παππού του, μαζί με το συνεταίρο του Κώστα Σταυριανό φόρτωσαν σταφυλοτσίπουρα τα καζάνια, γέμισαν νερό την υδατοδεξαμενή, άναψαν μια καλή φωτιά και μαζί με φίλους και γνωστούς από όλη τη Σάμο, περίμεναν την πρώτη απόσταξη που έδωσε το υψηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλη, «μπας». Με μια νεροκολοκύθα, όπως στα παλιά χρόνια, γέμισαν τα ποτήρια κι ακούστηκαν γέλια μα και ευχές για τους σύγχρονους «καζανάρηδες».

Όσο έρρεε η γλυκόπιοτη σούμα, τόσο «άναβε» το κέφι. Νέοι άνθρωποι αντάλλασσαν γέλια και πειράγματα, οι μεζέδες ήταν όλοι χειροποίητοι, κρεατικά ψήνονταν σε αυτοσχέδια ψησταριά και καταναλώνονταν με ταχύτατους ρυθμούς, η μουσική έδινε το ρυθμό μέχρι που πήραν τη σκυτάλη τα ντόπια όργανα και το γλέντι κράτησε ως το επόμενο πρωί. Ο κυρ Σταμάτης Χατζηδημητρίου, ζωσμένος με καρό κεφαλομάντηλο, γέμιζε με χαρά τα ποτήρια όλων και σε όποιον τον απέτρεπε να ξαναγεμίσει, αντέτασσε το… «πιέ γιε μ’ και μη με στενοχ’ρείς…».

Το 1ο Φεστιβάλ Σούμας Σάμου, σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Υποστηρίχθηκε από ντόπιους επιχειρηματίες, τον Ναυτικό Όμιλο Καρλοβάσου, κατοίκους της Καστανιάς και εθελοντές. Η ομάδα της τοπικής οργάνωσης «Slow Food» δικαιώνοντας την ονομασία μα και τους στόχους της, έκανε μια παρουσίαση του ιστορικού της σούμας και προσέφερε εκλεκτά χειροποίητα μεζεδάκια, όπως τηγανίτες με ντόπιο τυρί, ψητές μελιτζάνες και πιπεριές, «χαμάδες» (τις γνωστές σαμιώτικες ελιές), μανίτες (μανιτάρια άγρια), παξιμαδάκια κρίθινα, λαχανικά βιολογικά, κυδώνια ψητά, σταφίδες και καρύδια.

Τα μεζεδάκια που συνόδευαν τις παρέες στα καζαναριά εκατό και πλέον χρόνια πριν, ήταν παρόμοια. Ψητές μελιτζάνες, μανίτες, σάλιαγκες και κυδώνια, σύκα ξερά, σπασμένα αμύγδαλα και καρύδια. Η όλη διαδικασία αποτελούσε μια τελετουργία κοινωνικής επαφής και δραστηριοποίησης, ενώ καζάνια υπήρχαν στα περισσότερα χωριά. Μετά το 1912, που η Σάμος ενώθηκε με τη Ελλάδα, για τη λειτουργία των αποστακτηρίων χρειάζονταν άδεια από το χημείο, το πολύ για 48 ώρες λειτουργίας.

Η σούμα τότε δεν έβγαινε μόνο από τα στέμφυλα. Πολλοί πρόσθεταν ολόκληρα σταφύλια που ήταν άχρηστα για το κρασί, σταφίδες, ακόμα και σύκα που δεν τρώγονταν (κ’νέλες). Το ποτό που έρρεε από τον αποστακτήρα ήταν το σύνολο πολλών ειδών κι έτσι πήρε το όνομα «σούμα».

Οι παρέες πάντως, ακόμη και σήμερα, προτιμούν να κρατούν το «μπας» για εντριβές, αλλά δοκιμάζουν και δεύτερο ή και τρίτο… «αγκ’λάκ’» από τη σούμα, προτού αυτή καταλήξει να γίνει… «απόρακο». Τις κρύες νύχτες του χειμώνα, την τρατάρουν φιλόξενα σε κάθε επισκέπτη ή την κάνουν «βραστάρι» (αφέψημα φασκομηλιάς, πιπεριάς και σούμας), που όπως λένε οι ντόπιοι είναι ένα κι ένα για το «κρύωμα». Σε κάθε περίπτωση πάντως, είναι ένα απόσταγμα που αξίζει κανείς να δοκιμάσει.

(γράφει η Μαργαρίτα Ικαρίου, δημοσιογράφος)